ĐT. 714-541-9859, 714-423-0577                      THONG THIEN HOC

Google

Trang Chính

English

Việt Nam


Hoa Kỳ

Sinh Hoạt Cộng Đồng


Thế Giới
Diễn Đàn

Văn Học

B́nh Luận

Kinh Tế
Câu Chuyện ThờiSự

Chuyện Lạ 4Phương

Khoa Học

Sức Khỏe

Ẩm Thực

Nhân Vật

Người / Ngợm

Vui Cười


Biếm Thi

Linh Tinh

Rao Vặt

Nhạc Hoàng Vân

VNCH Foundation

Ca Dao Việt Nam

Thơ Hà Huyền Chi

Hà Phương Hoài

Mạng Lưới Nhân Quyền Việt Nam

OVERSEAS
FREE VIETNAMESE
COMMUNITIES

RADIO
SAIGON-HOUSTON

TÍNH ĐÀNG HOÀNG CỦA ÔNG KHAI TRÍ NGUYỄN HÙNG TRƯƠNG




Tin ông chủ nhà sách Khai Trí Nguyễn hùng Trương vừa mất làm cho giới yêu sách bùi ngùi thương mến. Cả giới cầm bút lẫn độc giả đều yêu mến ông. Riêng tôi vốn là một độc giả của tờ báo Thiếu Nhi xuất bản trước 1975 do ông làm chủ nhiệm, tôi cũng cảm thấy buồn buồn thương tiếc. Tôi muốn kể ra một chuyện mà tôi biết để nói lên cái tính đàng hoàng của ông. Ông xứng đáng được mọi người thương tiếc và kính mến v́ sự nghiệp văn hóa và cái tính tính đàng hoàng hiếm có của ông.
Từ trong nước, nhà văn Nguyễn thụy Long ( tác giả của cuốn tiểu thuyết nổi tiếng “ Loan mắt nhung” , một cuốn tiểu thuyết mà sau này giới nghiên cứu miền Bắc sau 1975 cũng hết lời ca ngợi) có viết một bài nhan đề “ Vĩnh biệt ông Khai Trí “ , trong đó có nhắc đến hoàn cảnh đau thương của ông Khai Trí sau 1975:
“ Ông Khai Trí, Nguyễn hùng Trương, sinh năm 1926 tại Thủ Đức, Gia Định, mất hồi 5 giờ 15 ngày 11 tháng 3 năm 2005, tức ngày mồng 2 tháng 2 năm Ất Dậu, thọ 80 tuổi sau hai tuần nằm bệnh viện. Ông mất đi do sức già lực kiệt, nhiều năm ông cố gắng tranh đấu để xin lại hiệu sách vĩ đại của ông sau khi bị nhà nước Việt Nam xă hội chủ nghĩa tịch thu, sau đợt cải tạo văn hóa 1976 tại Sài G̣n. Tiệm sách của ông tại đường Lê Lợi mang tên Khai Trí bị nhà nước quản lư, nay mang tên Phahasa của nhà nước. Thuở đó, sau khi các sĩ quan chế độ Việt Nam Cộng Ḥa bị đi cải tạo trước, đến lượt những văn nghệ sĩ bị bắt, tác phẩm thiêu đốt và họ đều bị coi là kẻ có tội, đương nhiên bị bôi nhọ, kết tội là Biệt Kích Văn Nghệ.
Ông Khai Trí cũng bị coi là tội phạm, liệt vào hàng văn nghệ sĩ và bị bỏ tù, v́ người chiến thắng cho ông là người kinh doanh và phát triển cái văn hóa đồi trụy. Những người đă từng sống ở miền Nam trước giải phóng, ai cũng biết đến ông. Gọi là ông Khai Trí mà quên cái tên cúng cơm của ông là Nguyễn hùng Trương, ông làm được nhiều công việc lợi ích cho văn hóa Việt Nam, cả đời ông đam mê công việc ấy. Và ông quen biết rất nhiều văn nghệ sĩ ở miền Nam, kể cả những văn nghệ sĩ Bắc di cư 1954. Nhiều vị học giả, nhiều nhà văn nhà thơ, tất cả đều quí mến ông. Có vị nói với tôi, “ Ông Khai Trí không khen được th́ thôi, chớ có ǵ đâu để mà nói xấu, để chê bai”. Đúng vậy, ông Khai Trí là người làm sách, làm văn hóa, kinh doanh mặt hàng ấy, nhưng không thể coi ông là hàng “ đầu nậu “ xuất bản sách, trái lại rất trân trọng, v́ tư cách của ông, con người vừa khiêm nhượng vừa tốt lành của ông.
...Ngoài việc xuất bản sách, ông Khai Trí c̣n chủ trương in một tuần báo Thiếu Nhi, giao cho nhà văn Nhật Tiến trông coi, tờ tuần báo Thiếu Nhi nội dung rất lành mạnh, rồi tập san Sử Địa do Nguyễn Nhă trông coi, toàn là những sách báo bổ ích thời ấy. Ông Khai Trí lại ra tay giúp đỡ nhiều anh em văn nghệ sĩ gặp hoàn cảnh khó khăn, mua tác phẩm của họ, tuy chưa in c̣n để đấy nhưng ông vẫn trả tiền đầy đủ không thiếu một xu. Ngoài ra ông tài trợ cho nhiều tờ báo hồi đó ở Sài G̣n. Tôi không biết nhiều, nhưng tôi biết về tờ báo Sống của Chu Tử, cũng có sự góp sức về mặt tiền bạc.
..Bao nhiêu lần tôi đi qua đường Lê Lợi, tôi nh́n thấy ông Khai Trí buồn bă đứng ở góc đường đó, nh́n sang hiệu sách cũ của ḿnh mang tên mới là Phahasa. Một lần khác, cũng trong bữa giỗ ông Chu Tử, tôi hỏi ông Khai Trí về việc xin lại nhà sách Khai Trí đến đâu rồi ?
Ông cười chua chát :
_ Phải đến năm 3000 th́ may ra..
Ngày ông bị bắt, bị bỏ tù, bao nhiêu bài báo nói xấu ông, kết tội ông c̣n dấu bao nhiêu kho sách Ngụy, không thành thật khai báo. Chuyện thế thái nhân t́nh lúc ông gặp hoạn nạn, những kẻ trước đây từng chịu ơn ông, tố cáo ông bao nhiêu là tội để cả những điều không có để lập công.
Buổi lễ tang ông Khai Trí, tại nhà ông đường Xô Viết Nghệ Tĩnh ( Phan thanh Giản cũ ) tôi gặp nhiều bạn bè của ông, những người thuộc chế độ Sài g̣n cũ đến thắp cho ông những nén nhang và chia xẻ sự thương tiếc với gia đ́nh ông.
...Tôi nhớ măi dáng ông Khai Trí đứng nh́n lên hiệu sách cũ của ḿnh và câu nói chán nản của ông, năm 3000 th́ người ta trả lại cho ông nhà sách Khai Trí. Sao mà chua chát thế cho ông Khai Trí Nguyễn hùng Trương, cả một đời chỉ có một đam mê là làm văn hóa, giữ ǵn cái hay, cái đẹp cho thế hệ mai sau.
Xin chia buồn cùng gia đ́nh ông. “
Đúng như nhà văn Nguyễn thụy Long nói, nhà nước Cộng sản đă tịch thu nhà sách Khai Trí yêu quư của ông Nguyễn hùng Trương một cách bất hợp pháp. Thế mà khi nghe tin ông mất, báo Thanh Niên của Cộng sản Việt Nam cũng đăng bài ca ngợi ông một cách khá đăi bôi như sau:
“ Nhờ cố gắng làm việc không quản mệt mỏi, tiết kiệm từng đồng nên đến năm 1952 ông Khai Trí đủ vốn để mở một hiệu sách nhỏ tại 62 Đại lộ Bonard ( nay là Lê Lợi), đặt tên là nhà sách Khai Trí ( nay là nhà sách Sài g̣n). Đây là nhà sách đầu tiên ở Việt Nam bán hàng theo kiểu tự chọn, khách có thể đứng đọc tại chỗ hàng giờ rồi đi ra mà không phải mua. Nữ nhân viên bán hàng mặc đồng phục, lúc nào cũng vui vẻ ân cần, trông nom một cách kín đáo..
Con người có niềm đam mê mănh liệt với sách báo ấy đă không c̣n nữa. Ông ra đi lúc 5 giờ 15 ngày 11/3/2005, linh cửu hiện quàn tại nhà riêng ( 237 Điện biên Phủ , Sài g̣n). Nguyện vọng của gia đ́nh là gửi tiền phúng điếu vào quỹ từ thiện thành phố.
Xin vĩnh biệt, ông Khai Trí ! “
Sau chiến thắng 30 tháng tư năm 1975, đến năm 1976 th́ Cộng sản Việt Nam tiến hành đánh tư sản. Chúng ngu xuẩn cho tất cả những người có tài sản đều là thứ “ tư sản mại bản” , bóc lột xương máu của dân chúng, nên ra lệnh tịch thu tài sản những người giàu có và đôi khi c̣n bắt khổ chủ đi tù. Ông Khai Trí vừa bị tịch thu tài sản vừa bị tù tội. Thật ra ở miền Nam th́ thứ tư sản mại bản phải nói đến bọn vua gạo, vua đường, vua kẽm gai, bọn này phối hợp làm ăn nhịp nhàng với vua tham nhũng là Tổng thống mặt trơ trán bóng Nguyễn văn Thiệu để xây dựng nên cơ đồ trên xương máu của người dân. C̣n những người như ông Khai Trí, đă đổ mồ hôi sôi nước mắt để gây dựng sản nghiệp cho gia đ́nh, không thể hàm hồ gọi là thứ tư sản bóc lột như Cộng sản đă quy chụp cho ông. Người phụ trách đánh tư sản kỳ đó chẳng ai khác hơn là anh thiến heo ( tiếng miền Bắc gọi là hoạn lợn ) Đỗ Mười, sau này làm tới tổng bí thư Đảng Cộng sản Việt Nam. Trong thời kỳ chiến dịch đánh tư sản ở Sài g̣n có vài chục người đă tự tử khi gia tài mồ hôi nước mắt họ tạo dựng nên bị bọn công an vào đóng ở trong nhà tịch thu sạch. Sau này người ta ghi nhận chuyện Tổng bí thư Đỗ Mười được các doanh nhân Đại Hàn tặng 1 triệu dollars ( phải nói đây là một thứ tiền hối lộ). Có một triệu dollars th́ ông Đỗ Mười đă trở thành tư bản mại sản rồi đấy ! Có điều là bây giờ không thấy ai đánh tư sản mại bản Đỗ Mười cả trong khi ngày xưa đi đánh và cướp sản nghiệp của những người làm ăn kinh doanh chân chính như ông Khai Trí Nguyễn hùng Trương ! Đó quả thật là một sự mỉa mai khôi hài cho nhà nước Cộng sản. Đảng Cộng sản chẳng qua chỉ là một thứ đảng cướp không hơn không kém mà thôi. Huyền thoại chống ngoại xâm mà chúng thường huênh hoang khoác lác ca tụng chỉ là công tác phải thi hành do Quốc tế vô sản giao mà thôi. Bộ mặt giả nhân giả nghĩa, lưu manh, thảo khấu của chúng theo thời gian rồi cũng lộ ra khiến người dân ngày càng kinh tởm chúng.
Sau khi qua Mỹ năm 1991 để đoàn tụ gia đ́nh. Ông có cho đăng một thư ngỏ yêu cầu những nhà phát hành sách hải ngoại ngưng in sách của nhà sách Khai Trí và yêu cầu thanh toán tác quyền cho ông nếu đă in sách cũ của ông. Nhà xuất bản Đại Nam do ông Trương đ́nh Nho làm giám đốc, có liên lạc với ông và trả cho ông một số tiền tác quyền v́ nhà sách Đại Nam có tái bản một số sách của nhà sách Khai Trí. Một nhà xuất bản lớn khác có in lại sách của ông nhưng khi ông liên lạc để đ̣i tác quyền th́ họ từ chối không trả. Thật ra luật pháp Mỹ cũng không giải quyết chuyện tác quyền về những cuốn sách in trước 1975 tại miền Nam Việt Nam. Cho nên xin ghi nhận chuyện xử sự khá đẹp của nhà sách Đại Nam khi trả tiền tác quyền cho ông Khai Trí. Đó là một lối hành xử có văn hóa, ăn trái nhớ kẻ trồng cây rất đáng khen ngợi.
Là một độc giả Thiếu Nhi của ông ngày xưa, tôi có gọi điện thoại nói chuyện với ông về chuyện sách báo cho vui. Ông cho biết thêm một chuyện là nhà nước Cộng sản cho tái bản cuốn tự điển Pháp - Việt của cụ Đào đăng Vỹ ở Sài g̣n. Biết ông sắp đi Mỹ đoàn tụ, Cộng sản gửi ông một số tiền trị giá bằng dollars và nhờ ông sau khi qua Mỹ, t́m con cái của cụ Đào đăng Vỹ mà giao lại cho họ, gọi là trả tiền tác quyền cho chuyện tái bản tự điển nói trên. Ông hỏi tôi có biết con cháu cụ Đào đăng Vỹ ở đâu không để ông liên lạc và giao tiền? Tôi cho ông số điện thoại một người con gái cụ Vỹ có chồng là dược sĩ hiện đang ở trong vùng tôi ở. Vài ngày sau nói chuyện điện thoại lại với ông th́ ông cho biết ông đă liên lạc theo số điện thoại tôi cho nhưng gia đ́nh cụ Vỹ không dám nhận số tiền tác quyền do nhà nước Cộng sản gửi cho. Tôi hiểu ngay. Sống trong một cộng đồng tỵ nạn với nhiều màn chụp mũ bậy bạ, gia đ́nh cụ Vỹ sợ sẽ bị rầy rà phiền toái nếu chuyện nhận tiền tác quyền do nhà nước Cộng sản gửi cho, dù chuyện nhận tiền tác quyền của cuốn sách của người cha là một chuyện chính đáng. Tôi hỏi ông là bây giờ con cụ Vỹ không dám nhận số tiền đó th́ ông sẽ phải làm ǵ với số tiền đó. Ông bảo là ông sẽ gửi lại số tiền này cho nhà nước Cộng sản v́ người nhận không dám nhận tiền.
Nói chuyện với ông xong mà tôi cứ ngẫm nghĩ, “ Trên cuộc đời này sao mà có người đàng hoàng như thế nhỉ !” . Tự nhiên trong ḷng tôi dâng lên niềm kính phục sâu xa dành cho ông, người chủ nhiệm tuần báo Thiếu Nhi ngày xưa mà tôi là độc giả. Nếu ông là người không đàng hoàng th́ ông không bao giờ đi t́m người thân của cụ Vỹ để giao tiền mà sẽ ỉm đi luôn để giữ làm của riêng. Ôi ! một con người đàng hoàng như thế mà bị chế độ Cộng sản đày đọa, cướp của bỏ tù th́ đủ biết cái chế độ Cộng sản Việt Nam khốn nạn và đáng nguyền rủa đến chừng nào. Sau 1975, biết bao nhiêu người miền Nam đàng hoàng có tư cách như ông Khai Trí Nguyễn hùng Trương phải chịu cảnh đày đọa và tài sản mồ hôi nước mắt bị chính quyền “ cách mạng” tịch thu như ông. Thật không ngạc nhiên chút nào khi mới đây thấy chế độ Cộng sản mới đây thân thiện và hợp tác với thứ lưu manh, lừa thầy phản bạn như Nguyễn cao Kỳ ! Ngưu tầm ngưu, mă tầm mă, chỉ có bọn lưu manh mới chơi và làm ăn được với nhau v́ chúng có chung tần số gian giảo, dối trá.
Một chuyện riêng trong gia đ́nh cũng xin kể ra ở đây .Sau 1975 mẹ tôi vào sinh sống ở Sài g̣n trong khi ông ngoại tôi ở Huế. Có dạo một người đồng hương từ Huế vào Sài g̣n chơi, mẹ tôi bèn gửi một số tiền nhờ người này đem về cho ông ngoại của tôi khi người này về lại Huế. Người đồng hương này đă không làm tṛn lời giao phó của mẹ tôi, nghĩa là khi về lại Huế ông ta không giao tiền của mẹ tôi gửi cho ông ngoại tôi. Sau đó một vài năm th́ ông ngoại tôi bị đau nặng đi đến t́nh trạng hôn mê. Mẹ tôi về Huế để lo lắng sức khỏe cho ông. Khi biết tin mẹ tôi về Huế, người đồng hương ngày xưa vội vă đến t́m gặp mẹ tôi để đưa lại số tiền mà mẹ tôi gửi ông ngoại tôi ngày xưa. Mẹ tôi nói với ông ta, “ Tôi nhờ anh đưa tiền cho ông thân tôi , anh đă không đưa ngày ông c̣n tỉnh để ông tiêu. Giờ này ông cụ đă hôn mê rồi th́ anh trả lại tiền cho tôi làm ǵ nữa”. Xem đó mới thấy chuyện ông Khai Trí nhận giao tiền tác quyền cho gia đ́nh cụ Đào đăng Vỹ và ông đă làm ngay th́ mới thấy ông là người đàng hoàng. Đáng buồn là trong cuộc đời những người đàng hoàng, tử tế như ông lại gặp bọn Khuyển ưng Cộng sản cướp của , bỏ tù dù ông không làm chuyện ǵ sai trái và thiếu đạo đức.
Tôi hiểu nỗi ḷng đau đớn của ông Khai Trí khi đứng trên đường Lê Lợi buồn bă nh́n tiệm sách Khai Trí thân yêu mà ông đă bỏ biết bao công lao gầy dựng nên bây giờ đă thay ngôi đổi chủ như nhà văn Nguyễn thụy Long kể lại ở trên. Rồi câu nói mỉa mai chua chát là hy vọng đến năm 3000, bọn Cộng sản cướp của sẽ trả lại cái nhà sách Khai Trí yêu quư lại cho ông ! Ông Khai Trí ơi, chẳng phải chờ đến năm 3000 đâu ông, Cộng sản chắc cũng c̣n một hai năm nữa là tan ră v́ phe phái chúng đấu đá quyền lực, tranh giành quyền lợi đưa đến sự sụp đổ không thể nào tránh khỏi của chế độ bất nhân, tàn ngược của chúng. Chúng gian ác, cướp của giết người, bỏ tù người vô tội nhiều quá quá nên trời xui đất khiến chúng chia ra băng đảng đấu đá nhau như hai phe của Đại tướng chột mắt Lê đức Anh và Đại tướng cai đẻ Vơ nguyên Giáp đang bày binh bố trận để thanh toán và tiêu diệt nhau. Một chế độ dân chủ tự do thật sự mới sẽ thành h́nh sau khi chế độ Cộng sản sụp đổ và sẽ trả ngay nhà sách Khai Trí lại cho gia đ́nh vợ con ông. Ông sẽ ngậm cười nơi chín suối ông nhé. Mong vong linh ông sống khôn thác thiêng phù hộ cho chuyện này sớm thành sự thật.
Xin thắp một nén hương ḷng để tưởng nhớ đến ông Khai Trí Nguyễn hùng Trương, một người đàng hoàng đáng kính !
Lawndale, một đêm đ́u hiu giá lạnh cuối tháng 3 năm 2005
TRẦN VIẾT ĐẠI HƯNG
Email: dalatogo@yahoo.com


* Muốn đọc tất cả những bài viết của Trần viết Đại Hưng, xin vào www.nsvietnam.com, www.thuvienvietnam.com


 

Xin vui ḷng liên lạc với  butvang@yahoo.com  về mọi chi tiết liên quan tới Ánh Dương
Copyright © 2004 Anh Duong Online
Last modified: 08/10/06