Việt Tide số 289, ra ngày 26-1-2007

(Nhân Tăng đoàn Làng Mai của Thiền sư Thích Nhất Hạnh về VN lập trai đàn Giải Oan)

“GIẢI OAN” THEO Ư NGHĨA NÀO ?

NHẬT TIẾN

Có oan th́ phải giải. Đó là lẽ thông thường. Nhưng trong một cái nh́n toàn cục, nhất thiết không thể có sự oan ức trong công cuộc lập đàn giải oan cho tập thể nhiều người, dù ở bên này hay bên kia.

Những người lính Việt Nam Cộng Ḥa xả thân, liều ḿnh giữ đất giữ biển trước sự xâm lăng của bên ngoài th́ cái chết anh hùng của họ không thể coi là những cái chết oan ức.

Những bộ đội, chiến sĩ khi vào Nam chiến đấu đă được trang bị bằng tinh thần “Chống Mỹ xâm lược”, th́ cái chết của họ cũng không thể được coi là những cái chết oan ức, v́ họ đă hy sinh theo tiếng gọi của truyền thống dân tộc chống xâm lăng. C̣n sự kiện có “xâm lăng” hay không lại là một vấn đề khác.

Hàng trăm ngàn đồng bào tự nguyện đóng tầu ra khơi để trốn chạy một chế độ hà khắc mà trước đó, mọi người đều đă biết những nỗi hiểm nguy đang chờ đợi ngoài biển cả. Nhưng ai cũng nghĩ thà bỏ thây trong bụng cá c̣n hơn kéo dài cuộc sống trong một xă hội đầy hận thù và mông muội của thời buổi ấy. Những cái chết v́ mưu t́m tự do đó của đồng bào cũng không thể coi là cái chết oan ức.

Như thế, tính sổ lại, hàng triệu con người dù trong Nam hay ngoài Bắc, dù là trước hay sau chiến tranh, dù là chết trong khói lửa, bom đạn hay bỏ ḿnh trong rừng sâu núi thẳm, trong đồng ruộng hay ngoài biển khơi, th́ nh́n chung tất cả đều chỉ là nạn nhân của một mối oan khiên của dân tộc.

Cho nên giải oan ở đây là giải đi mối oan khiên của dân tộc.

Lập đàn giải oan không có nghĩa là xí xóa tất cả mọi chuyện. Những thủ phạm đă từng nhúng tay gây nên mối oan khiên kéo dài hàng mấy thập kỷ này tất sẽ phải nêu tên và bị kết án trước lịch sử. Vấn đề ở đây là những di họa của mối oan khiên đó, dù đă hơn ba mươi năm sau cuộc chiến, cho tới nay hậu quả khắc nghiệt của nó vẫn c̣n.

Nếu oan khiên không c̣n th́ Nghĩa trang Quân đội ở Biên Ḥa đă chẳng phải chịu đựng cái cảnh mồ không lún th́ cũng chịu cảnh hương tàn, khói lạnh, cỏ hoang đây đó tiêu điều.

Nếu oan khiên không c̣n th́ hai tấm bia tưởng niệm của thuyền nhân ở Mă Lai và Nam Dương đă chẳng đến nỗi phải bị đập bỏ một cách tàn nhẫn và phi nhân do chính áp lực của nhà cầm quyền Hà Nội.

Nếu oan khiên không c̣n th́ đă chẳng thể tồn tại những pḥng triển lăm “tội ác Mỹ Ngụy”, những ngày kỷ niệm ồn ào chiến thắng “ Đánh cho Mỹ cút, đánh cho Ngụy nhào” vẫn được tổ chức rầm rộ hằng năm cùng với những luận điệu huyênh hoang, mục hạ vô nhân hiện vẫn c̣n đầy rẫy trong sách, báo.

Vân vân...và.. vân vân...

Cũng v́ mối oan khiên c̣n đó mà t́nh trạng một thiểu số ít ỏi đă nhân danh ba triệu đảng viên, nhân danh cả nước, nhân danh cái lư tưởng đă bị thế giới đào thải để cứ tiếp tục lănh đạo độc quyền đất nước và gạt ra ngoài tài năng, trí tuệ, tâm huyết của biết bao nhiêu con người ở cả trong lẫn ngoài nước. Điều này đă khiến cho đất nước đă bị bỏ lỡ biết bao nhiêu cơ hội vận dụng được toàn thể tiềm năng trong công cuộc phục hưng xứ sở sau cuộc chiến, và đă khiến đất nước tụt lùi đến nỗi nhân vật Lư Quang Diệu gần đây đă phải tuyên bố: Việt Nam phải 20,30 năm nữa mới theo kịp được Mă Lai Á.

Và cũng v́ mối oan khiên c̣n đó mà thế hệ trẻ bây giờ, thế hệ sinh ra sau khi cuộc chiến đă chấm dứt vẫn c̣n phải nh́n các bậc cha anh trong ánh mắt bối rối, ngại ngần, thậm chí nghi ngờ, oán hận v́ không biết những ǵ đă thực sự xẩy ra trên quê hương của ḿnh để mà bây giờ họ vẫn c̣n phải lúng túng với mầu cờ, vẫn c̣n phải nghe những lời thóa mạ, chửi rủa khi, hoặc đặt chân lên phần đất bên này hay bên kia. Quả là nỗi oan khiên của dân tộc đă bao trùm lên đầu óc non nớt và trong trắng của họ một cuộc hỏa mù không lối thoát, đến nỗi có nhiều tuổi trẻ đă phải lựa chọn con đường chối bỏ gốc gác của ḿnh, dĩ văng của ông cha ḿnh để cho ḷng khỏi vướng bận những hệ lụy mà bản thân họ không hề tạo dựng nên.

Cho nên để cho đất nước này được tiến lên, để cho con người Việt Nam dù là trong hay ngoài nước có cơ hội nh́n nhau mà ḷng không vướng bận tàn tích của quá khứ, sẵn sàng chung tay góp sức trong những công tŕnh xây dựng và phát triển xứ sở và để cho những anh hồn của các tử sĩ từ Bắc chí Nam, của các thuyền nhân chết vùi thây nơi biển cả được vinh danh, được yên nghỉ b́nh đẳng với nhau trong cơi vĩnh hằng, th́ công cuộc lập đàn giải oan hóa giải những mối oan khiên của dân tộc cần phải được thực hiện. Ngoài ra, chuyện lập đàn giải oan chỉ là một h́nh thức “tượng trưng”, mang một ư nghĩa kêu gọi, thúc đẩy. Chuyện chính vẫn là nhà nước VN phải có những hành động cụ thể. Chỉ có những việc làm cụ thể với một ư thức chân thành tháo gỡ mối oan khiên của dân tộc th́ những nỗ lực, những thiện chí của nhiều người, nhiều phía mới có cơ thành tựu.

Trong những ư nghĩ đó, tôi xin bầy tỏ sự ủng hộ những cuộc vận động “giải oan”, đặc biệt là nỗ lực đầu tiên của tăng đoàn Làng Mai sắp tới đây sẽ tổ chức Trai Đàn Giải Oan trên cả ba Miền đất nước. Dĩ nhiên cuộc lập Trai Đàn Giải Oan lần này chỉ mang ư nghĩa mà trong “Phổ cáo Quốc Dân cùng đồng bào Phật tử”, ban tổ chức đă cho biết, là để “chúng ta cầu nguyện cho tất cả những người thân đă từng chết đi một cách oan ức, trong rừng sâu, ngoài biển cả, trong trại tù, ngoài côn đảo và dưới những hố chôn tập thể.”. Hy vọng đây là một bước khởi đầu để đi tới những cuộc “giải oan” trên nhiều khía cạnh khác, trong những ư nghĩa khác, để qua đó, vận hội mới của đất nước sẽ thực sự được khai mở.

Xin cầu chúc cho những thiện chí nặng t́nh nước non, nặng nghĩa đồng bào sẽ đạt được nhiều thành quả tốt đẹp.

NHẬT TIẾN

21-1-2007